Hoe Citroën de perfecte auto voor het platteland ontwierp

Wie vandaag de dag een Citroën 2CV ziet rijden, denkt vaak aan een vrolijke klassieker. Een auto waarmee je rustig door het landschap toert, het dak openrolt en onderweg geniet van de omgeving. Maar weinig mensen weten dat de 2CV helemaal niet is ontworpen als leuke oldtimer. Hij ontstond uit een serieus probleem: miljoenen Fransen hadden simpelweg geen betaalbare auto.

Wat volgde, was een van de meest bijzondere ontwerpverhalen uit de autogeschiedenis.

In de jaren dertig was Frankrijk nog grotendeels een landbouwland. Veel boeren verplaatsten zich met paard en wagen of op de fiets. Een auto was voor de meeste gezinnen onbetaalbaar, terwijl de bestaande modellen vaak te zwaar, te duur en te ingewikkeld waren voor het dagelijkse leven op het platteland.

Citroën zag daarin een kans. Niet door een luxere auto te bouwen, maar juist door alles weg te laten wat niet noodzakelijk was.

Het doel was eenvoudig: een auto maken die iedereen zich kon veroorloven.

Citroën gaf zijn ingenieurs een opmerkelijke opdracht. De nieuwe auto moest:

• plaats bieden aan twee volwassenen en ongeveer 50 kilo bagage of landbouwproducten;
• zeer weinig brandstof verbruiken;
• eenvoudig te onderhouden zijn;
• comfortabel over slechte, onverharde wegen kunnen rijden;
• goedkoop te produceren zijn.
  

Maar één eis is legendarisch geworden.

De auto moest met een mand eieren over een hobbelig akkerpad kunnen rijden, zonder dat de eieren zouden breken.

Of die proef ooit letterlijk is uitgevoerd, is niet helemaal zeker. Feit is wel dat deze gedachte het ontwerp sterk heeft beïnvloed. Comfort stond vanaf het eerste moment centraal.

Het eerste prototype kreeg de naam TPV, wat staat voor Toute Petite Voiture – letterlijk: "heel kleine auto".

Vergeleken met andere auto's uit die tijd was hij bijna absurd eenvoudig.

Hij had:

• één koplamp;
• een lichte carrosserie;
• een klein tweecilinder boxermotortje;
• uitneembare stoelen die je als picknickstoel kon gebruiken;
• een stoffen dak over vrijwel de hele lengte van de auto.

Alles stond in het teken van functionaliteit. Niet omdat het mooi moest zijn, maar omdat het praktisch was.

In 1939 stond de introductie van de nieuwe auto gepland. Maar nog voordat hij aan het publiek kon worden gepresenteerd, brak de Tweede Wereldoorlog uit.

Citroën was bang dat de Duitse bezetter de ontwerpen zou gebruiken. Daarom werden vrijwel alle prototypes vernietigd of verborgen.

Pas tientallen jaren later werden op een zolder van een oud Citroën-gebouw nog enkele originele TPV-prototypes teruggevonden. Ze geven een uniek beeld van hoe de eerste Eend eruit had moeten zien.

Na de oorlog pakte Citroën het project opnieuw op. De basis bleef hetzelfde, maar de techniek werd verder ontwikkeld en de auto kreeg een iets moderner uiterlijk.

In 1948 werd de Citroën 2CV eindelijk gepresenteerd op de autosalon van Parijs.

De reacties waren verdeeld.

Sommigen vonden hem revolutionair.

Anderen vonden hem ronduit lelijk.

Een bekende journalist schreef zelfs dat hij zich afvroeg of de ontwerpers soms vergeten waren de carrosserie af te maken.

Toch gebeurde er iets bijzonders.

Ondanks de kritiek ontstond er vrijwel direct een enorme vraag. Mensen zagen niet alleen een goedkope auto, maar vooral een slimme auto.

Hij was zuinig, eenvoudig te repareren en verrassend comfortabel.

De wachttijd liep al snel op tot meerdere jaren. Sommige kopers betaalden zelfs extra om sneller een exemplaar te bemachtigen.

Voor veel gezinnen betekende een 2CV hun eerste eigen auto.

Een belangrijk onderdeel van het succes was de ophanging.

Waar veel auto's uit die tijd stevig waren afgeveerd, koos Citroën juist voor een uitzonderlijk lange veerweg. Daardoor kon de auto grote oneffenheden opvangen zonder hard te stuiteren.

Dat merk je vandaag de dag nog steeds.

Rijd je met een 2CV over klinkerwegen, smalle dijkjes of landelijke wegen, dan beweegt de auto rustig mee met het wegdek. Dat voelt in het begin anders dan een moderne auto, maar juist daardoor is een lange rit verrassend ontspannen.

Wanneer je een moderne auto vergelijkt met een 2CV, lijkt het alsof er een halve eeuw ontwikkeling tussen zit. Airco, touchscreens, rijhulpsystemen en honderden elektronische functies ontbreken volledig.

Toch zit daarin juist de charme.

De 2CV bewijst dat autorijden niet ingewikkeld hoeft te zijn om plezier te geven. Je voelt de motor, hoort het karakteristieke geluid van de luchtgekoelde tweecilinder en merkt iedere beweging van de auto. Alles wat je doet, gebeurt mechanisch en direct.

Dat zorgt voor een rijervaring die je in moderne auto's nauwelijks nog vindt.

Wat begon als een eenvoudige plattelandsauto groeide uit tot een wereldwijd icoon. Tussen 1948 en 1990 werden miljoenen exemplaren gebouwd en de 2CV verscheen in talloze uitvoeringen.

Vandaag de dag rijden er nog steeds duizenden rond. Niet omdat ze de snelste of meest luxe auto's zijn, maar omdat ze een glimlach op het gezicht van bestuurder én omstanders toveren.

Het ontwerp is tijdloos gebleken. Zelfs mensen die niets met auto's hebben, herkennen een Eend direct.

Misschien is dat wel de mooiste conclusie. Hoewel de 2CV oorspronkelijk werd ontworpen voor het Franse platteland, lijkt hij net zo goed gemaakt voor de Friese binnenwegen.

Rustige landweggetjes, kronkelende dijken, kleine dorpen en uitgestrekte vergezichten vragen niet om veel vermogen of hoge snelheid. Ze vragen om een auto waarmee je de tijd neemt.

En precies daarvoor werd de Citroën 2CV ooit ontworpen.